اساس یوگای زرتشتی بر تصفیهی آیپی (Aipi) استوار است. ارکان بنیادین برای انجام درست و مؤثر این یوگا سه عنصرند: منترا (Manthra)، میترا (Mithra) و یسنا (Yasna).
-
منترا به معنای تلفظ درست و شنیداریِ دعاها و سرودهای خاص اوستایی یا پازَندی است.
-
میترا اشاره دارد به اندیشیدن و جاری کردن فرآیندهای فکری درست و نیرومند یا همان «کپسولهای اندیشه»ای که با مفهوم درونی و ژرف عبارات منترا در پیوندند.
-
یسنا به معنای انجام حرکات و آیینهای خاصی است که با هر منترا مرتبطاند.
هرگاه فرآیند انجام کُستی یا هر نوع دیگر از یوگای زرتشتی را آغاز میکنیم، این سه رکن باید همزمان و هماهنگ باشند. این همان مدیتیشن راستین زرتشتی است — کار آسانی نیست، اما باید آگاهانه تلاش کرد تا آن را در عمل بهکار بست.
نمونهی عملی از وحدت سهگانهی یوگای زرتشتی
برای روشنتر شدن این مفهوم، نمونهی درست و کامل از خواندن نیایش «کِم نا مزدا» را میتوان در نظر گرفت که آغازگر آیین کُستی است.
-
خواندن صحیح و دقیق نیایش «کِم نا مزدا» بخش منترای این تمرین یوگایی است.
-
اندیشیدن به مفاهیم خاص و عمیق این نیایش و نقش آن در آیین کُستی بخش میترای تمرین است.
-
و در پایان، گشودن کُستی با حالت دستها در انتهای خواندن نیایش، بخش یسنای آن را تشکیل میدهد.
این سه فرآیند جداگانه باید در هم ادغام شوند تا یک تمرین واحد و منسجم شکل گیرد — و این است معنای واقعی یک نیایش کُستی کامل.
معنای پوشیدن سُدره
اجرای درستِ کُستی با نیایش «کِم نا مزدا» آغاز نمیشود، بلکه پیش از آن و با پوشیدن سُدره شروع میشود. استاد بزرگ ما توضیح دادهاند که هنگام پوشیدن سُدره باید اندیشههای خاصی (میتراها) را در ذهن جاری کرد؛ اندیشههایی که در قالبی فشرده، کارکرد واقعی و معنای درونی این لباس مقدس را به یاد میآورند.
استاد بهرامشاه شروف آشکار ساخت که سُدره صرفاً نمادی دینی نیست — زیرا اگر تنها نماد بود، چرا باید آن را زیر لباس، جایی که دیده نمیشود، بپوشیم؟ سُدره در واقع ابزار یا آلت روحانی (Alat) است که به پیشرفت معنوی انسان کمک میکند.
به همین دلیل، سُدره باید ویژگیهای معیّنی داشته باشد:
-
از پنبهی خالص باشد،
-
سفیدرنگ باشد،
-
تا زانو را بپوشاند،
-
و دارای نه درز مشخص باشد: دو آستین، دو بخش جلو و عقب، «گِرِبان» در سینه، «گِردو» در پشت گردن، دو درز موازی در طرفین (که در سُدرهی مردان و زنان وارونه است) و درز مثلثی در سمت راست (که در سُدرهی مردان و زنان نیز وارونه است).
دوخت سُدره نیز باید با ذکر منترای مخصوص انجام شود؛ به همین دلیل، دوخت آن را نمیتوان به فردی غیرزرتشتی سپرد.
ترتیب و اندیشه هنگام پوشیدن سُدره
در هنگام پوشیدن سُدره، ترتیب خاصی باید رعایت شود. نگاه باید برای لحظهای کوتاه از روی هر یک از نه درز آن بگذرد و در ذهن، اندیشه یا میترای مرتبط با آن درز را جاری سازد. شاید در ابتدا چنین به نظر برسد که این فرآیند طولانی است، اما با تمرین، اندیشهها بهسرعت و حتی بهصورت خودکار شکل میگیرند.
این تمرین فکری کمک میکند که سُدره هرگز وارونه یا پاره پوشیده نشود، زیرا هر خطا در هنگام مرور این میتراها آشکار میشود.
استاد شروف تأکید فراوان داشتند که در هنگام پوشیدن سُدره، توجه ویژهای باید به دو بخش آن یعنی گِرِبان و گِردو داشت.
-
گِرِبان کیسهای کوچک در جلوی سُدره است که باید در نزدیکی قلب قرار گیرد (بهطور دقیق، به اندازهی فاصلهی دست فرد از چانه تا سینه).
-
گِردو وصلهی نیمدایرهای کوچکی است که در پشت گردن دوخته میشود. برخلاف تصور رایج، هم سُدرهی مردان و هم زنان باید دارای گِردو باشند.
معنای درونی گِردو و گِرِبان
استاد شروف چنین بیان داشتند:
-
گِردو نمادِ باری است که باید بر دوش بکشیم — بارِ گناهان و خطاهایی که از افکار، گفتار و کردار نادرست در زندگیهای پیشین سرچشمه گرفتهاند. این باری است که باید در زندگی کنونی بر دوش گیریم و با اعمال نیک بکاهیم. بنابراین، وضعیت کنونی ما بازتابِ اعمال گذشتهی ماست، چه خوب و چه بد. گِردو یادآور این حقیقت است که رنجهای این زندگی حاصل رفتار خودِ ماست، و رهایی نیز تنها از طریق تلاش خودِ ما در اندیشه، گفتار و کردار نیک حاصل میشود. هیچ راه میانبری برای رستگاری وجود ندارد — باید آن را با کوشش بهدست آورد.
-
گِرِبان (از ریشهی «گَرِو» به معنای «بهدست گرفتن» یا «نگهداشتن») کیسهی فضیلتهاست — صندوق معنوی ما. هر اندیشه، سخن و کردار نیک در زندگی کنونی بهطور نمادین در این کیسه ذخیره میشود. هر چه فضیلت بیشتری انباشته شود، بارِ گِردو سبکتر میگردد.
گِرِبان در نزدیکی قلب قرار دارد — نه تنها مهمترین اندام بدن، بلکه جایگاه دهمین چاکرا، که محل ایمان و وجدان است. هرچه فضیلت بیشتری جمع شود، این چاکرا نیرو و تغذیهی بیشتری میگیرد و در نتیجه ایمان ما به اهورامزدا و پیامبرش زرتشت استوارتر میشود. ایمان، پایهی پیشرفت روحانی است؛ هرچه اندیشه، گفتار و کردار نیک بیشتر گردد، ایمان محکمتر و وجدان آگاهتر میشود.
استاد توضیح دادند که با انجام درستِ کُستی و منترای مرتبط با آن، «نیش وجدان» در انسان قویتر میشود. هنگامی که وجدان پیش از ارتکاب گناه به ما هشدار دهد — یعنی در همان لحظهای که اندیشهی گناه در ذهن شکل میگیرد — میتوان گفت که سفر ما بهسوی رستگاری معنوی آغاز شده است.
نیایش کوتاه برای پوشیدن سُدره
در هنگام پوشیدن سُدره و نگاه به گِردو و گِرِبان، باید این میترا یا اندیشه را در ذهن جاری ساخت:
«باشد که اهورامزدا، پروردگار من، نیروی روحانی دهد تا بار گناهان گذشتهام را بر دوش کشم. در این زندگی کنونی، فضیلتهای نیک را در این گِرِبان سُدرهام بیفزایم تا ایمانم به اهورامزدا و پیامبرش زرتشت افزون گردد، و این ایمان نیش وجدانم را قویتر سازد، تا مبادا به گناهی نو گرفتار شوم.»
خوانندگان عزیز، از شما میخواهم هر روز هنگام پوشیدن سُدرهی تازه، این اندیشه را در ذهن بگذرانید. زمان زیادی نمیگیرد، تنها نیاز به عادت دارد. با گذشت زمان، خودتان دگرگونی بزرگی در نگرش و آرامش درونیتان احساس خواهید کرد. این میترای کوچک و ساده، نیرویی بزرگ در رویارویی با دشواریهای زندگی به شما میبخشد و ایمان و وجدانتان را استوارتر میکند.
این است تمرین واقعیِ روحانی و آغازِ اجرای یک کُستی کامل و بینقص.
باشد که همگی ما در طول زندگی، به این کمال دست یابیم.
انجمن پادشاهی ایران تندر انجمن پادشاهی ایران